Nha Đảm Tử

Brucea javanica

Mã QR
  • NHA ĐẢM TỬ hay NHA ĐỞM TỬ (Sầu Đâu, Cứt Chuột, Sầu Đâu Rừng)

  • Tên thuốc: Fructus Bruceae.

  • Họ Thanh Thất (Simarubaceae)


  • Bộ phận dùng: quả.

Quả nhỏ bằng hạt đậu xanh, vỏ cứng đen, nhăn nheo trong có một nhân trắng ngà. Quả khô, không mọt là tốt.

Cây Nha đảm cao từ 1 - 2m.

+ Không nhầm với cây Khổ luyện tử (xuyên luyện tử) (Melia toesendan S et Z. họ Xoan), cây cao trên 10m.

+ Không nhầm với cây Xoan nhà (Melia azedarach L. họ Xoan cây cao 8 –10m.

+ Không nhầm với cây Khổ sâm (sophora flavescens Ait, họ đậu cánh bướm) và cây Khổ nam sâm (Croton tonkinensis Gagnep, họ Thầu dầu).

  • Thành phần hoá học: có chất dầu, các loại chất acid béo, chất glucosid.

  • Tính vị: vị đắng, tính hàn.

  • Quy kinh: Vào kinh Đại trường.

  • Tác dụng: táo thấp, sát trùng.

  • Chủ trị: trị bệnh lỵ amip, sốt rét, trĩ.

  • Liều dùng: Ngày dùng 5 - 10 nhân.

- Sốt rét: Ngày dùng 3 lần, mỗi lẫn 1 nhân.

- Theo Tây y:

Trị lỵ amíp: Ngày dùng 10 - 11 nhân. Thường chỉ dùng trong 1 - 2 ngày, nhưng nên uống liên tục trong 5-7 ngày. Uống liều cao hơn thì có thể bị độc, kích thích. Dùng thụt thì không có hiện tượng này.

  • Cách chế biến:

- Theo Trung Y:


Lấy hột Nha đảm tử đập bỏ vỏ lấy nhân, gói trong giấy bản, ép cho hết chất dầu, hoặc lấy nhân cho vào cùi quả nhãn mà nuốt.


- Theo kinh nghiệm Việt Nam:


+ Rửa sạch bụi bẩn, phơi khô, sao qua, giã dập, dùng trong thuốc thang (với các thuốc khác). + Sau khi sao qua, tán bột mịn dùng trong hoàn tán (viên nha đảm của Viện Đông y gồm bột nha đảm và Bách thảo sương đồng lượng, viên 0,10g ngày uống 8 - 12 viên).

- Theo Tây y:

+ Lấy nhân quả tán thành bột với một tá dược (bột gạo rang, Bách thảo sương...) để dễ tán, uống bột hay làm thành viên, một liệu trình là 5 ngày, từng ngày uống theo thứ tự như sau: 0,08; 0,16; 0,32; 0,16 và 0, 08 tính theo bột của nhân. + Thuốc thụt: tán nhỏ nhân Nha đảm với bột bách thảo sương thật mịn (đồng lượng) để làm thuốc thụt vào hậu môn; mỗi ngày thụt độ 0,25g Nha đảm tử và 0,25g Bách thảo sương (Viện Đông y).

  • Bảo quản: dược liệu để thoáng gió, tránh ẩm mốc, bào chế rồi đậy kín.

  • Kiêng ky: Tỳ Vị hư nhược, nôn mửa không nên dùng.

0 lượt xem

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

Cẩu Tức